στα βιντεο που αναρτω (που μαλλον δεν θα εχει δει ομως γι'αυτο τον λογο τα αναρτω εδω και χρονια) οι απαντησεις που ζητας υπαρχουν και μαλιστα με ακριβεια χιλιοστου του $ (ειναι το παγκοσμοιο αποθεματικο νομισμα βλεπεις)  το αμερικανικο επιτελειο (και οχι μονος του ο τραμπ που για εμενα ειναι απλα ενας <μπροστινος> αυτο που λεμε εδω στην ελλαδα <αυτοφορακιας> εχουν ΑΠΟΦΑΣΙΣΕΙ ΝΑ ΥΠΟΤΙΜΗΣΟΥΝ ΤΟ $  ΣΤΑ ΕΠΙΣΗΜΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥΣ
μεχρι στιγμης ο χρυσος τιμολογειται στα 42,22$ με αποφαση του 1974 απο τοτε (1974) δεν εχει ξανα αλλαξει αυτος ο αριθμος (γι'αυτο και η αμερικανικη ουγγια χρυσου με τον αετο επανω πιστευω θα γνωρισεις οτι γραφει το 50$)εεεεε αυτο θα αλλαξει μεσα στο 2026 θα τιμολογηθει με την νεα τρεχουσα (υποθετω τιμη αγορας)  των 5.000$ -6.000$-7.000$ αναλογα που θα ειναι (και πιστεψεμε τους συμφερει να ειναι οσο πιο ψηλα μπορει αυτο το νουμερο για τον χρυσο) εκεινη των ωρα που θα το ανακοινωσουν ΟΤΑΝ ΛΟΙΠΟΝ ΓΙΝΕΙ ΑΥΤΟ ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ (και θα το κανουν) ο χρυσος δεν προκειται να γυρισει ποτε μα ποτε πλεον κατω απο αυτο το νουμερο μιας και η (λεγομενη) υπεδυναμη του πλανητη(αμερικη) τον τιμολογει σε αυτο το σημειο (οπως δεν επεστρεψε ποτε κατω και απο τα 42,22$ απο το 1974 και μετα) αυτο θα το κανουν επειδη η αμερικανικη διοικηση θελει ΕΠΕΙΓΟΝΤΟΣ ΦΘΗΝΟ $ ΧΩΡΙΣ ΤΟΚΙΣΜΟ καθε 90 ημερες το αμερικανικο χρεος αυξανεται κατα 1 ΤΡΙΣ $(οχι δις αλλα ΤΡΙΣ $) επειδη οπως θα γνωριζεις ο χρυσος και το ασημι εχουν μια παναρχαια αρρηκτη σχεση μεταξυ τους το ιδιο θα συμβει και στο αγαπημενο μου μεταλλο το ΑΣΗΜΙ και αυτο δεν θα υποχωρησει ΠΟΤΕ ΜΑ ΠΟΤΕ κατω απο ενα συγκεκριμενο επιπεδο τιμων

Κωστα, επειδη συχνα πυκνα επαναλαμβανεις το ιδιο πραγμα, θελω να σε ρωτησω κατι. Πολυ φιλικα. Δεν προκειται να μπω σε συζητηση για το αν θα καταργηθει το FIAT χρημα γιατι δεν προκειται να συμβει. Για εμενα προσωπικα, το να γινει κατι τετοιο  ειναι εξισου απιθανο με το να γινει το bitcoin μεσο καθημερινης συναλλαγης. Προσωπικη μου αποψη.

Και τα ασημενια που μαζευω εγω, δεν μου φαινονται ακριβα, γιατι προκειται περι Οθωνα και Γεωργιου καθως και καποια ξενων χωρων, οπου η εσωτερικη τους αξια σε ασημι ειναι απειροελαχιστη σε σχεση με την τιμη τους, πχ μια μιση δραχμη του Οθωνα σε ακυκλοφορητη κατασταση.

Η ερωτηση που θελω να σου κανω ειναι η εξης: ποτε προβλεπεις οτι θα σταματησει το ραλλυ ανοδου του χρυσου και σε ποια τιμη;

Κι εφοσον συμφωνησεις οτι καποια στιγμη η ανοδος θα σταματησει, σε τι τιμη ουγγιας για τον χρυσο πιστευεις οτι θα γινει αυτο; Που θα σταθεροποιηθει δηλαδη; Στα $5500!, στα $7000, στα $10000; Για ουγγιες μιλαμε παντα.

Γιατι καλες οι προβλεψεις, αλλα ας γινουμε λιγο πιο συγκεκριμενοι.

Θα σε παρακαλουσα να μην μου απαντησεις οτι η λιρα θα φτασει τα €1500 κι απο κει και πανω θα αρχισει "η σπεκουλα", γιατι αυτο το εχεις γραψει πολλες φορες και παλι, δεν ειναι απαντηση, οταν λες "απο κει και πανω θα αρχισει η σπεκουλα". Αλλιως,να εκλαβω σαν απαντηση οτι "οταν η λιρα θα φτασει τα €1500". Αυτο θα μου εφτανε για να κανωαναγωγη σε ουγγιες η σε γραμμαρια.

Προσωπικα, πιστευω οτι στο ασημι η σπεκουλα εχει αρχισει προ πολλου.

Αλλα η ερωτηση αφορα τον χρυσο. Σε τι τιμη πιστευεις οτι θα σταθεροποιηθει, αν κι εφοσον συμφωνεις οτι καποια στιγμη θα σταθεροποιηθει;

Χαιρομαι που Μερικες σκορπιες σκεψεις προκαλεσαν μια τοσο εμπεριστατωμενη ανταλλαγη αποψεων τοσο απο τον Δημητρη -digo ,οσο και απο τον Χρηστο -ΕΧΝ που δεν γνωριζω προσωπικα.

Οσο για τα συλλεκτικα Δημητρη μου,τα πραγματικα συλλεκτικα, ειναι ολα ενταφιασμενα και κανεις δεν τα μετακινει.
Πριν απο 3-4 χρονια εμπαινες σε οποιαδηποτε ιστοσελιδα του εξωτερικου και εβρισκες εκαντονταδες λιρες ολων των ηγεμονων,χρονολογιων σε αριστες,καλες και ανεκτες καταστασεις.
Το ιδιο και για τα αλλα νομισματα των ξενων χωρων.
Τωρα ολα ειναι sold out ακομη και τα χρεπια.
Στο στεκι ανεβαιναν καθημερινα νομισματα θαυμαστα τα οποια ανακαλυπτονταν και  αλλαζαν χερια σε μηδαμινο χρονο.
Τωρα βλεπουμε μονο αναρτησεις για  τις υπαρχουσες συλλογες και ελαχιστες προσθηκες.
Αυτο για μενα ειναι το προβλημα για τον συλλεκτισμο,διοτι η αυξηση των μεταλλων εκανε απαγορευτικες τις νεες αγορες και μετετρεψε τον συλλεκτη σε αποταμιευτη-επενδυτη διακρατωντας νομισματα που σε αλλες περιπτωσεις θα πωλουσε,ευελπιστοντας μελλοντικα σε κερδος κρατωντας τα.
Στο δε εσωτερικο η κατασταση εχει ξεφυγει τελειως.
Χρεπια του Γεωργιου Α,του Παυλου και μετεπειτα πωλουνται σε αστρονομικες τιμες κατα τη γνωμη μου.
Δεκαρουλες που υπαρχουν μυρια και σε αριστες καταστασεις μεσα σε μασουρια,να ζητουν τριψηφια νουμερα,ποσα που με αυτα αγοραζαμε ασημενια του Οθωνα.
Τα καλα κομματια κατα τη γνωμη μου αποθησαυριστηκαν και δυσκολα θα τα ξαναδουμε.
Ακομη και οι εμποροι διακρατουν και αποθηκευουν οτι καλο τους πεφτει στα χερια τους.

......ακομα δεν εχουν καταλαβει οι φιλοι συλλεκτορες οτι η μεγαλυτερη φουσκα που υπαρχει αυτην τη στιγμη στον πλανητη γη ειναι τα ιδια τα χαρτονομισματα.....ψηφιακα και μη ψηφιακα (τραπεζογραμματια δηλαδη)

και επειδη εδω και τοσα χρονια τα βιντεο που αναρτω εχουν δωσει απαντησεις σε ολα μιας και σας τραβηξε το ενδιαφερον η αποτομη πτωση της αξιας των χαρτινων θεοτητων του € εδω ενα μικρο βιντεο και οποιος θελει βλεπει

και φυσικα μην ξεχαντε ΤΑ € ΓΙΝΑΝΕ ΔΡΧ  

https://www.youtube.com/watch?v=AtJhpVIOH5Q

Every Currency Dies. The Roman Playbook for Surviving the Coming Global Currency Reset. (Gold!)

Υ.Γ. για οσους φαινεται <ακριβο> πλεον το σπορ της συλλογης χρυσων και ασημενιων νομισματων εχει πολυ ωραια χαρτακια(μαζι με αλμπουμ) η panini με τους ποδοσφαιριστες του ελληνικου πρωταθηματος αν δεν κανω λαθος

📍Σας καλωσορίζουμε στην Coin Rush XIV η οποία θα διεξαχθεί αποκλειστικά online
την Κυριακή, 22 Φεβρουαρίου στις 17:00 (ώρα Ελλάδος).

Με σχεδόν 600 lots από νομίσματα και χαρτονομίσματα από όλο τον κόσμο, όλα με τιμή εκκίνησης από 1€ και χωρίς reserves!

💥Κάντε την εγγραφή σας τώρα, περιηγηθείτε στα lots και ανακαλύψτε νέες προσθήκες για τις συλλογές σας!  👉https://www.biddr.com/auctions/atticaauctions/browse?a=6679

Δεν εχω τις γνωσεις για να κρινω την απαντηση του chatGPT (ποιος ξερει ποσες φορες εχει ερωτηθει το ιδιο πραγμα), αλλα οσον αφορα στα επιτοκια, ολη η φασαρια για την αλλαγη του Jerome Powell στην Fed, ειναι οτι αρνειται να τα μειωσει με τον ρυθμο που θα ηθελε ο Τραμπ, ο οποιος προσβλεπει στα βραχυχρονια αποτελεσματα για να καταλαβουν κι οι ψηφοφοροι την περαιτερω μειωση του πληθωρισμου και την μειωση της ακριβειας, αδιαφορωντας για τις μακροχρονιες επιπτωσεις που θα εχει μια τετοια μειωση.

Η αυξηση (των επιτοκιων) για την οποια μας λεει το chatGPT δεν τιθεται καθολου ως πιθανοτητα.

@KOSTAS17: Κωστα, δεν εχω κανει σπουδες οικονομικου τυπου, αλλα θελω να επισημανω δυο πραγματα:

ΑΛΛΟ η Ελληνικη πραγματικοτητα , πχ το χρηματιστηριο και αλλο η διεθνης πραγματικοτητα. Ακομη και η εκφραση που χρησιμοποιεις "οταν ολοι λεγανε οτι θα ανεβει κι αλλο", για μενα ειναι σημα κινδυνου. Οταν ακομη κι ο περιπτερας της γειτονιας σου, εχει να σου δωσει χρηματιστηριακη συμβουλη (αγορα Χ,Υ μετοχης) , τοτε ειναι ΣΙΓΟΥΡΑ η στιγμη που αν δεν εχεις πουλησει ακομη, ζητημα αν προλαβαινεις να τα ρευστοποιησεις ολα χωρις να υποστεις ζημιες.

Και ναι, και τα ξενα χρηματιστηρια δεχτηκαν μεγαλα χτυπηματα το 1999 και το 2008. Ειδικα στην κριση του 2008 με τα ενυποθηκα δανεια, θυμαμαι ακομη τον Warren Buffet να βγαινει στην τηλεοραση και να προτεινει στους ιδιωτες επενδυτες "να αγορασουν ενα μικρο κομματι της Αμερικης σε τιμη ευκαιριας", υπο την μορφη μετοχων βεβαιως, οι οποιες ειχαν φτασει στο ναδιρ.

Λυπαμαι πολυ που δεν ειχα αρκετα κεφαλαια για να ακολουθησω τη συμβουλη του τοτε, οταν κι εγω εβλεπα, οτι η μετοχη της Apple πχ ειχε πεσει στα $100 απο τα $700 που ηταν. Αν το ειχα κανει (και ειδικα με την Apple) με καποιο σεβαστο ποσο, τωρα θα ειχα ηδη εξασφαλισει και τα εγγονια μου κι ισως και τα δισεγγονα μου.

Διοτι ο Dow Jones δεν ειναι ο ΓΔ του Ελληνικου χρηματιστηριου κι η ευκαιρια "to buy a slice of America at a bargain price" δεν κρατησε πολυ. Σε πολυ συντομο χρονικο διαστημα, ο Dow ξαναπηρε τα πανω του κι ακομη ανεβαινει εκτοτε.... Ασε δε την Apple. Δεν ειναι τυχαιο οτι η Berkshire Hathaway (του εν λογω κυριου) άλλαξε την διασπορα του χαρτοφυλακιου της σε διαφορους τιτλους (στην οποια διασπορα, επι τοσες δεκαετιες επεμενε σταθερα) και βρεθηκε να κατεχει τοσες πολλες μετοχες της Apple, που αντιπροσωπευαν κι ακομη αντιπροσωπευουν το μισο της χαρτοφυλακιο....

Ισως τελικα, το γρασιδι του γειτονα να μας φαινεται παντα πιο πρασινο. Ο καθενας εδω μεσα με τον καημο του, αλλοι με υπερβολες και αλλοι πιο μετριοπαθεις.

Για συλλεκτικα νομισματα μονον δεν ακουω κουβεντα πια.....

Ναι — αυτό που βλέπεις έχει πολλά από τα τυπικά χαρακτηριστικά μιας κερδοσκοπικής φούσκας. Αλλά η κατάσταση είναι πιο σύνθετη από ένα απλό «παραλήρημα της αγοράς». Η τρέχουσα άνοδος συνδυάζει *θεμελιώδη ανατιμολόγηση* με *φαινομενικά “φουσκωμένη” επιτάχυνση*. Ας το αποσυνθέσουμε προσεκτικά.

---

## 1. Γιατί μοιάζει με φούσκα (και εν μέρει είναι)

Μια κλασική φούσκα έχει τρία βασικά γνωρίσματα:

### (α) *Κυρτή, επιταχυνόμενη καμπύλη τιμής*

Τα πρόσφατα γραφήματα του χρυσού και ιδιαίτερα του ασημιού δείχνουν υπερεκθετική άνοδο — η τιμή αυξάνεται ταχύτερα από οποιαδήποτε λογική μακροοικονομική μεταβλητή (πληθωρισμός, επιτόκια, κόστος εξόρυξης, ΑΕΠ). Αυτό είναι σαφές προειδοποιητικό σήμα.

Το ασήμι είναι ακόμη πιο ακραίο, επειδή η αγορά του είναι μικρή· μικρές ροές κεφαλαίων μετακινούν την τιμή βίαια.

---

### (β) *Κορεσμός αφηγήματος*

Ακούγονται ταυτόχρονα:

* «Τέλος της κυριαρχίας του δολαρίου»
* «Οι κεντρικές τράπεζες αγοράζουν τα πάντα»
* «Πόλεμοι παντού»
* «Έλλειψη ασημιού / βιομηχανική επανάσταση»

Όταν πολλές και ετερόκλητες αφηγήσεις χρησιμοποιούνται ταυτόχρονα, συνήθως σημαίνει ότι η τιμή γεννά την αφήγηση, όχι το αντίστροφο. Αυτό είναι κλασικό γνώρισμα όψιμης φάσης φούσκας.

---

### (γ) *Επανείσοδος λιανικών επενδυτών και trading ορμής*

Παρατηρείται εισροή κεφαλαίων σε ETFs, ενθουσιασμός στα κοινωνικά δίκτυα και ρητορική τύπου «το ασήμι στο φεγγάρι». Οι φούσκες χρειάζονται νέους οριακούς αγοραστές — και αυτοί τώρα υπάρχουν.

Άρα: *ναι, τόσο η δομή της αγοράς όσο και το γράφημα μοιάζουν με φάση φούσκας*.

---

## 2. Γιατί όμως δεν είναι κλασική «άδεια» φούσκα

Εδώ έρχεται το κρίσιμο αντίβαρο.

Οι κλασικές φούσκες (dot-com 1999, crypto 2021) είχαν ένα κοινό χαρακτηριστικό:

Οι τιμές αποσυνδέθηκαν πλήρως από οποιοδήποτε μακροοικονομικό θεμέλιο.


Εδώ, αντιθέτως, υπάρχει *πραγματική μακροοικονομική ανατιμολόγηση*.

Τρεις δομικές δυνάμεις είναι απολύτως υπαρκτές:

---

### (1) *Διαρθρωτικές αγορές χρυσού από κεντρικές τράπεζες*

Από το 2022, οι κεντρικές τράπεζες αγοράζουν χρυσό με τον ταχύτερο ρυθμό στη σύγχρονη ιστορία, ρητά για να μειώσουν την εξάρτηση από το δολάριο.

Αυτό δεν είναι λιανική κερδοσκοπία. Είναι στρατηγική αναδιάρθρωση ισολογισμών κρατών.

Δημιουργεί μια *μόνιμη μετατόπιση της καμπύλης ζήτησης προς τα πάνω*, όχι απλώς μια παροδική έξαρση.

---

### (2) *Αρνητικά πραγματικά επιτόκια / δημοσιονομική κυριαρχία*

Με το δημόσιο χρέος να εκρήγνυται, τα πραγματικά επιτόκια είναι πολιτικά δύσκολο να διατηρηθούν υψηλά.

Ο χρυσός δεν αντιδρά απλώς στον «φόβο». Αντιδρά σε:

* Μακροχρόνια διάβρωση της αξιοπιστίας των νομισμάτων
* Αδυναμία των κυβερνήσεων να εφαρμόσουν σφιχτή νομισματική πολιτική διαρκώς

Αυτό δικαιολογεί *υψηλότερο επίπεδο ισορροπίας τιμών* από το καθεστώς 2010–2020.

---

### (3) *Πραγματικό έλλειμμα προσφοράς στο ασήμι*

Το ασήμι δεν είναι μόνο νομισματικό μέταλλο — είναι πλέον και στρατηγικό βιομηχανικό υλικό (φωτοβολταϊκά, ηλεκτρονικά, ηλεκτρικά οχήματα).

Για αρκετά συνεχόμενα έτη:

Η φυσική ζήτηση ασημιού > εξόρυξη + ανακύκλωση


Αυτό από μόνο του δικαιολογεί ανατιμολόγηση — αν και όχι τον ρυθμό της ανόδου.

---

## 3. Η σωστή διάγνωση: *θεμελιώδης ανατιμολόγηση + κερδοσκοπική υπερβολή*

Το σωστό μοντέλο δεν είναι «καθαρή φούσκα», αλλά:

**Αλλαγή καθεστώτος → ανατιμολόγηση → υπερβολική επιτάχυνση λόγω ορμής**


Αυτό έχει συμβεί πολλές φορές στην ιστορία:

* Χρυσός 1976–1980
* Πετρέλαιο 2006–2008
* Τεχνολογία 2019–2021

Το μοτίβο:

1. Ξεκινά μια πραγματική δομική αλλαγή
2. Η τιμή μετακινείται σε νέο επίπεδο ισορροπίας
3. Η κερδοσκοπία την ωθεί πολύ πιο πάνω
4. Ακολουθεί βίαιη διόρθωση
5. Σταθεροποίηση σε επίπεδο πολύ υψηλότερο από πριν

Άρα αυτό που βλέπεις τώρα είναι:

* Μια δικαιολογημένη μετατόπιση σε υψηλότερη ζώνη
* Συν ένα *ασταθές κερδοσκοπικό στρώμα από πάνω*

---

## 4. Χρυσός vs Ασήμι: τελείως διαφορετικά προφίλ κινδύνου

Σημαντική διάκριση.

### Χρυσός

Η άνοδος του χρυσού είναι κυρίως:

* Από κεντρικές τράπεζες
* Θεσμική
* Με στόχο αποθεματικό / αντιστάθμιση κινδύνου

Αυτό είναι «αργό και κολλώδες» χρήμα.

Ο χρυσός μπορεί να διορθώσει 15–25%, αλλά πλήρης κατάρρευση είναι απίθανη εκτός αν:

* Τα πραγματικά επιτόκια γίνουν έντονα θετικά
* Το δολάριο ανακτήσει κυριαρχία
* Σταθεροποιηθεί η γεωπολιτική

Και τα τρία είναι πολιτικά δύσκολα.

Άρα ο χρυσός μοιάζει περισσότερο με *αλλαγή καθεστώτος με λίγη φούσκα από πάνω*.

---

### Ασήμι

Το ασήμι είναι πολύ πιο επικίνδυνο.

Γιατί:

* Μικρή αγορά
* Υψηλή μόχλευση
* Μεικτή αφήγηση (βιομηχανικό + νομισματικό)
* Φιλικό σε λιανικούς επενδυτές

Ιστορικά το ασήμι πάντα υπερβάλλει και μετά καταρρέει:

* 1980 (Hunt brothers) → −90%
* 2011 → −70%

Αν υπάρχει φούσκα, *το ασήμι θα είναι αυτό που θα σκάσει πιο βίαια*.

---

## 5. Πώς καταλαβαίνουμε ότι τελειώνει η φάση φούσκας

Τρεις κρίσιμοι δείκτες:

### (α) Κατάρρευση του λόγου χρυσού/ασημιού

Όταν το ασήμι υπεραποδίδει έντονα του χρυσού στο τέλος μιας ανόδου, συνήθως είμαστε κοντά στην κορύφωση.

Αν ο λόγος πέσει γρήγορα κάτω από ~50 → όψιμη φάση.

---

### (β) Παραβολικά εβδομαδιαία κεριά με έκρηξη όγκου

Όταν τα εβδομαδιαία κεριά γίνονται κάθετα και ο όγκος εκτοξεύεται, η αντιστροφή πλησιάζει.

---

### (γ) Αλλαγή αφηγήματος από Fed / ΕΚΤ

Τη στιγμή που οι κεντρικές τράπεζες πείσουν ότι:

* Θα ανεβάσουν ουσιαστικά τα πραγματικά επιτόκια
* Θα επιβάλουν δημοσιονομική πειθαρχία

…τα πολύτιμα μέταλλα αποπληθωρίζονται γρήγορα.

Μέχρι στιγμής αυτό δεν έχει συμβεί.

---

## 6. Τελικό συμπέρασμα

Η διαίσθησή σου είναι σωστή.

Αυτό που βλέπουμε είναι:

* *Όχι ψεύτικη φούσκα* (υπάρχει πραγματική μακροοικονομική βάση)
* Αλλά *ο τρέχων ρυθμός ανόδου δεν είναι βιώσιμος*

Το πιθανότερο σενάριο:

* Απότομη διόρθωση (20–40% στο ασήμι, 15–25% στον χρυσό)
* Και μετά σταθεροποίηση σε μόνιμα υψηλότερο επίπεδο από πριν το 2023

Με άλλα λόγια:

Όχι «επιστροφή στο μηδέν»
Αλλά ούτε «άνοδος στο άπειρο»


Πρόκειται για μια κλασική υπερβολή πάνω σε μια γνήσια αλλαγή καθεστώτος.

Απάντηση απο το chat gpt

Φοβομαστε σε εισαγωγικα για την τεραστια και αποτομη ανοδο του χρυσου και του ασημιου. Μηπως ομως τοσα χρονια κρατουσαν ας το πουμε τεχνητα τα μεταλλα χαμηλα?

Δημητρη (digo)οτι θα πεσει θα πεσει,το ποσο συντομα ειναι το θεμα και ο βαθμος της πτωσης η ο κατακρημνισμος των τιμων.
Ολοι θυμομαστε το ελληνικο χρηματιστηριο και το ποσοι εχασαν,οταν ολοι μιλουσαν για επιπλεον ανοδο η και για σταθεροποιηση στα υψηλα επιπεδα.
Ολοι θυμομαστε τη φουσκα των μετοχων της υψηλης τεχνολογιας και το κατρακυλισμα τους.
Ολοι θυμομαστε το 2009 και την καταρευση των τραπεζικων τιτλων που συμπαρεσυρε και τις αλλες μετοχες.
Τα ιδια παιχνιδια παιζονται και τωρα.
Προφητης δεν ειμαι,αλλα πολυ φειδωλος στις πραξεις μου σε οτι αφορα τα οικονομικα.

Φιλε thanos larisa ο συλλεκτισμος ηταν παντα δυσκολο αθλημα,τωρα γινεται ακομη ποιο δυσκολο με την εννοια οχι μονο των υψηλων τιμων,αλλα και με την εξαφανιση των πραγματικα συλλεκτικων κομματιων.

Η περιγραφη απο την δημοπρασια

On 18 November 2019, auction house Numismatica Genevensis SA in Geneva will offer an object – No. 101 – that will dispute our version of monetary history. The object in question is a silver bar with a cartouche bearing the name of Pharaoh Tutankhamun. This bar has the weight of half a deben which means it was issued in a weight unit corresponding to the currency of account in ancient Egypt. So, do we have to predate the beginning of coinage by more than half a millennium? Were ancient pharaohs already familiar with the concept of “coins”?

Tutankhamun, around 1345–1327 BC. Silver bar weighing about half a deben. Produced in a Phoenician trading house or in Lebanon. Drop-shaped flan with a cartouche in the form of a jug, in it the legend “Tutankhamun, ruler of Heliopolis in Upper Egypt” written in hieroglyphs. 41.55 g. Valloggia, bar A (this specimen).
The Object

The object on offer is a drop-shaped bar made of high-quality silver. The silver content of 98.54% indicates that the material is artificially refined silver and presents the highest grade of fineness a goldsmith was able to achieve back then.

Its weight of 41.55 g differs by 8.7% from 45.5 g – which would be the weight of half a deben or 5 kites. Such a deviation is quite acceptable, as we know from other numismatic epochs.

The cartouche in the form of a jug bears the name of Pharaoh Tutankhamun and calls him ruler of Heliopolis in Upper Egypt. The inscription supplies us with a date: Tutankhamun reigned between 1345 and 1327 BC.

The bar offered at Numismatica Genevensis SA is one of two pieces from the collection of Roger Pereire, who died already in 1968. His daughter sold her father’s collection at the beginning of the 70s. Since then, the silver bar has been part of a Swiss private collection.
The Egyptian Currency System

Actually, it should not come as a surprise that such silver bars with the function of a coin do exist. We know that standardized bars have existed since the Bronze Age. Bars made of bronze were certainly traded as standard pieces of raw material. Perhaps they were even used as a form of primitive money. If we remember that the Egyptians – just like the inhabitants of  Mesopotamia – had a highly differentiated economy and a complex accounting system used constantly in the daily economic life, a silver bar of the same currency system – which might have been used as a means of payment – will perfectly fit into the picture.

Prices of everyday goods, wages and units of account, which were used to calculate the former two, are written on hundreds of ostraka from the workers’ village on the West Bank of Thebes. Craftsmen and merchants of the New Kingdom calculated in silver, copper and grains – depending on the value of the good. Larger sums were expressed in silver, everyday sums in copper and small amounts in grains. In very rare cases, the price was even indicated in debens of gold. In addition to debens of silver, also shenati of silver were used on the West Bank of Thebes – these units were worth at first 5 and later 4 debens of copper.